Ինչու են տղամարդիկ ավելի հաճախ դիմում ինքնասպանության

Ինքնասպանությունը համարվում է լուրջ հանրային  խնդիր, որն ամեն տարի խլում է միլիոնավոր կյանքեր։ ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ աշխարհում յուրաքանչյուր 40 վայրկյանը մեկ մարդ ինքնասպանություն է գործում, և դրանցից զգալի մասը տղամարդիկ են։

Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ տղամարդիկ ինքնասպանությամբ մահանում են մոտ 3-4 անգամ ավելի հաճախ, քան կանայք։ Սակայն կանայք ավելի շատ են փորձում ինքնասպանություն գործել, բայց նրանց փորձերը հաճախ ավարտվում են ոչ մահացու ելքով։

Ինչու է ռիսկը տղամարդկանց մոտ ավելի բարձր

🔹 Սոցիալական սպասումներ և դերը

Շատ մշակույթներում տղամարդկանցից պահանջվում է լինել ուժեղ, ինքնուրույն և «չցույց տալ իրենց զգացմունքները»։ Այս կարծրատիպը ստիպում է շատերին չխոսել իրենց խնդիրների մասին, չդիմել հոգեբանի, իսկ երբեմն անգամ չկիսվել անգամ ամենամտերիմ մարդկանց հետ։

🔹 Դեպրեսիայի և տագնապային խանգարումների չբուժում

Հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող տղամարդիկ շատ ավելի քիչ են դիմում մասնագետի։ Արդյունքում, դեպրեսիան և ալկոհոլի կամ թմրանյութերի կախվածությունը հաճախ մնում են չբուժված, ինչը բարձրացնում է ինքնասպանության հավանականությունը։

🔹 Ավելի մահացու մեթոդների ընտրություն

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ տղամարդիկ հաճախ ընտրում են ավելի արագ և մահացու մեթոդներ (օր․՝ կախում, հրազեն), մինչդեռ կանայք հաճախ օգտագործում են թունավորում կամ դեղերի չափից շատ ընդունում։

🔹 Միայնության և սոցիալական մեկուսացման խնդիր

Տարիքի հետ շատ տղամարդիկ կորցնում են սերտ ընկերական հարաբերությունները, ունենում են մեկուսացման զգացում, հատկապես՝ եթե ապրում են միայնակ կամ գտնվում են ընտանեկան խնդիրների փուլում։

🔹 Կարծրատիպեր՝ օգնություն խնդրելը «թուլություն» է

Տղամարդիկ ավելի քիչ են դիմում հոգեբանի կամ հոգեթերապևտի օգնությանը, քանի որ դա հակասում է «ուժեղ լինելու» հասարակական պատկերացմանը։

Վիճակագրություն

• ԱՀԿ տվյալներով՝ տղամարդիկ ինքնասպանությամբ մահանում են մոտ 3.5 անգամ ավելի հաճախ, քան կանայք։

• Մեծ Բրիտանիայում ինքնասպանությունը մինչև 50 տարեկան տղամարդկանց մահվան առաջատար պատճառներից մեկն է։

• Հայաստանում վերջին տարիներին նույնպես տղամարդկանց շրջանում ինքնասպանության դեպքերը նկատելիորեն ավելի շատ են, քան կանանց մոտ (Հայաստանի ԱՎԾ տվյալներով՝ տղամարդկանց ցուցանիշը գրեթե կրկնակի բարձր է)։

Ինչ կարելի է անել

Խոսել խնդիրների մասին

Լռելը չի լուծում խնդիրները։ Խոսելը, նույնիսկ եթե թվում է դժվար, կարող է զգալիորեն թեթևացնել ծանրությունը։

Դիմել մասնագետի

Հոգեբանի կամ հոգեթերապևտի աջակցությունը կարող է կանխել ճակատագրական քայլը։ Հոգեկան առողջության մասնագետին դիմելը ճիշտ և պատասխանատու քայլ է։

Ստեղծել աջակցության միջավայր

Ընտանիքի և ընկերների աջակցությունը կարող է կանխել շատ ծանր դեպքեր։ Եթե նկատում ես, որ քո ընկերն կամ հարազատը մեկուսացած է, հաճախ մտածում է «իմաստ չունեցող» լինելու մասին, խոսիր նրա հետ և խրախուսի նրան դիմել օգնության։

Կարծրատիպերի դեմ պայքար

Անհրաժեշտ է փոխել մտածելակերպը․ ուժեղ լինելը նշանակում է՝ խնդրել օգնություն, երբ այն պետք է։

Ինչ անել, եթե շրջապատումդ կա ռիսկի տակ գտնվող մարդ

• Խոսիր նրա հետ առանց քննադատելու և մեղադրելու։

• Խրախուսի նրան դիմել մասնագետի։

• Եթե վտանգը ակնհայտ է, անմիջապես զանգահարիր շտապ օգնություն։

Ի՞նչ պետք է հիշել

Ինքնասպանությունը կանխելի է։ Տղամարդիկ պետք է իմանան, որ օգնություն խնդրելը չի նշանակում թուլություն, այլ ճիշտ և առողջ քայլ է։